W ujęciu rozporządzenia PPWR opakowania transportowe są odrębną kategorią objętą wymogami projektowymi, informacyjnymi i materiałowymi. Rozporządzenie (UE) 2025/40 jest zasadniczo stosowane od 12 sierpnia 2026 r., ale nie wymusza wymiany parku opakowań z dnia na dzień: najważniejsze obowiązki materiałowe wchodzą etapami, w większości od 2030 r. W praktyce rozporządzenie opakowaniowe 2026 zmienia sposób projektowania opakowania, zakres informacji na nim umieszczanych oraz dokumentację, o którą pyta odbiorca. Poniżej harmonogram wdrożenia i wnioski dla opakowań eksportowych.
Czym jest PPWR i od kiedy obowiązuje rozporządzenie opakowaniowe 2026?
PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Zastąpiło dyrektywę 94/62/WE i jest stosowane bezpośrednio, bez krajowej ustawy wdrażającej, więc te same zasady obowiązują w Polsce, Niemczech i Hiszpanii. Wymogi uruchamiane są etapami:
| Termin | Czego dotyczy | Znaczenie dla opakowań transportowych |
| 12 sierpnia 2026 r. | Zasadnicze rozpoczęcie stosowania rozporządzenia | Jednolite ramy w UE, porządkowanie danych o opakowaniach |
| 12 sierpnia 2028 r. | Zharmonizowane oznakowanie opakowań | Aktualizacja projektów nadruku |
| 1 stycznia 2030 r. | Recyklowalność, recyklat w tworzywach, pusta przestrzeń | Dobór opakowania pod realny gabaryt ładunku |
| 1 stycznia 2030 r. | Cel ponownego użycia: 40% wskazanych opakowań | Pudła z tektury falistej wyłączone z tego celu |
| Perspektywa 2040 r. | Podniesienie celów ponownego użycia, kierunkowo 70% | Horyzont planowania logistyki zwrotnej |
Rok 2026 to porządkowanie danych o opakowaniach, rok 2030 to zmiany konstrukcyjne i materiałowe.
Warto rozdzielić role. Producent opakowań kartonowych dostarcza wyrób, specyfikację i dane materiałowe, a za wprowadzenie zgodnego opakowanego produktu na rynek odpowiada przedsiębiorca, który ten produkt oferuje. ATK produkuje opakowania z tektury falistej na zamówienie od 2002 r., w tym opakowania typu KIT do transportu morskiego, i posiada certyfikaty ISO 9001:2015 oraz ISO 14001:2015 wydane przez LL-C (Certification).
Jakie wymogi PPWR dotyczą opakowań transportowych?
Opakowań transportowych dotyczą wymogi projektowe, informacyjne i materiałowe, a nie zakaz konkretnego materiału. Najważniejsze z nich to:
- minimalizacja masy i objętości: opakowanie nie powinno być większe, niż wymaga tego ochrona i transport ładunku;
- limit pustej przestrzeni: w opakowaniach transportowych, zbiorczych i wysyłkowych maksymalnie 50% objętości od 2030 r., przy czym wypełniacze liczą się jako pusta przestrzeń;
- recyklowalność: projektowanie pod recykling obowiązuje od 2030 r.;
- oznakowanie: zharmonizowane piktogramy o składzie materiałowym i frakcji zbiórki od 12 sierpnia 2028 r.;
- zawartość recyklatu: minimalne udziały recyklatu pokonsumenckiego dotyczą tworzyw sztucznych, czyli folii, worków i taśm, nie tektury.
Dla firmy pakującej kartony największą zmianą nie jest więc materiał, lecz dopasowanie wymiaru do zawartości.
Czy opakowania wielokrotnego użytku zastąpią kartony w transporcie?
Nie w odniesieniu do pudeł z tektury falistej, ponieważ wyłączono je z celów ponownego użycia dla opakowań transportowych. Od 1 stycznia 2030 r. podmiot stosujący opakowania transportowe w formie palet, skrzynek, pojemników, beczek, kanistrów czy taśm stabilizujących ma zapewnić, że co najmniej 40% z nich stanowią opakowania wielokrotnego użytku w systemie ponownego użycia; cel na 2040 r. wyznaczono kierunkowo na 70%.
Wyłączenie tektury nie zwalnia jej z recyklowalności, minimalizacji i oznakowania. Zmienia się natomiast logika wyboru: w zamkniętej pętli między dwoma zakładami opłacalny bywa pojemnik zwrotny, a na trasie jednokierunkowej i długiej ponowne użycie oznacza koszt pustych przebiegów. Rozporządzenie wyłącza przy tym z pojęcia opakowania transportowego kontenery drogowe, kolejowe, morskie i lotnicze.
Jak PPWR zmienia projektowanie opakowań i dobór materiałów?
PPWR premiuje opakowanie dopasowane wymiarowo do wyrobu, czyli produkcję na zamówienie. Standardowy format wypełniony w połowie wypełniaczem staje się ryzykowny, a konstrukcja projektowana pod wymiary wewnętrzne L × B × H w milimetrach ogranicza objętość opakowania i zużycie materiałów pomocniczych. Punktem wyjścia bywają kartony z katalogu FEFCO, czyli międzynarodowy system symboli opisujących standardowe konstrukcje opakowań z tektury. W eksporcie dochodzi warunek wytrzymałościowy: opakowania do transportu morskiego typu KIT to pudło z tektury 5 do 7 warstw zintegrowane z paletą, dostarczane na płasko, co ogranicza objętość zapasu.
Osobnej uwagi wymagają materiały opakowaniowe stosowane wewnątrz i na zewnątrz kartonu: folie, taśmy, pianki, worki antykorozyjne i wskaźniki transportowe. To ich dotyczą wymogi zawartości recyklatu w tworzywach. Warto zinwentaryzować je równolegle z kartonami, bo często to one przesądzają o zgodności całego zestawu opakowaniowego.
Podsumowanie
PPWR nie wyklucza kartonu z transportu, lecz podnosi wymagania wobec sposobu jego zaprojektowania i opisania. Cele ponownego użycia kierowane są na palety, pojemniki i skrzynki, a pudła z tektury falistej z nich wyłączono. Przewagę zyskuje opakowanie dopasowane wymiarowo, nadające się do recyklingu i opisane danymi materiałowymi.
Najbardziej kosztowna jest zwłoka: zmiana konstrukcji i przygotowanie wykrojnika zajmują miesiące, a wymogi z 2030 r. dotkną tysięcy firm jednocześnie. Aby sprawdzić, czy obecne opakowanie da się zmniejszyć, warto przesłać do ATK opis wyrobu, wymiary wewnętrzne i planowaną ilość, prosząc o wycenę z propozycją konstrukcji.
